astelehena, abuztuaren 23a

Guridi zinema aretoetan

“Salaam Bombay” (1988);  zuzendaria: Mira Nair.

Frantzia, India, Erresuma Batua. 113 min. J.B.G.A.

Bombayko kaleetan abandonatutako haurren bizitzak hartu zituen oinarritzat Mira Nair zuzendari indiarrak istorio gogor eta interesgarri hau filmatzeko, zeinak zirrara handia eragin baitzuen herrialde hartan. Ingelesez besteko film onenaren Oscar sarirako hautagaia izan zen.

Hizlaria: Irune Pascual andrea, Vicente Ferrer fundazioa (Euskadi).

asteartea, abuztuaren 24a

“La canción del camino” (Pather Panchali, 1955); zuz.: Satyajit Ray. India. 115 min. J.B.G.A.

XX. mendeko Bengalan nekazaritza giroan bizi den familia baten zailtasunei buruzko drama zirraragarria, familiako kide baten ikuspuntutik kontatua: Apu txikia. Pather Panchali baliabide gutxirekin filmatu zen, eta hari esker ezagutu zen indiar zinema munduan, Cannesen estreinatu ondoren.

Hizlaria: Julia Mendoza doktore andrea, Filologia Grekoko eta Indoeuropar Hizkuntzalaritzako katedraduna Madrilgo Unibertsitate Konplutensean.

asteazkena, abuztuaren 25a

“El invencible”(Aparajito, 1956); zuzendaria: Satyajit Ray. India. 105 min. J.B.G.A.

Pather Panchali filmaren arrakastari esker, Rayk erakundeen laguntza lortu zuen bigarren zatia egiteko. Bertan kontatzen da nola Apu umeak bere hezkuntza osatzen duen herrixkatik urrun, unibertsitatera iritsi arte. Urrezko Lehoia lortu zuen Veneziako Jaialdian.

Hizlaria: Agustín Pániker jauna, Indiako kulturan aditua.

osteguna, abuztuaren 26a

“El mundo de Apu” (Apur Sansar, 1959); zuzendaria: Satyajit Ray. India. 101 min. J.B.G.A.

Rayk sorta osatu eta protagonistari buruzko hirugarren filma egin zuen, Apuren helduaroa eta bizitza-esperientziak kontatzeko. Trilogiako gainerako lanetan bezala, Ravi Shankar maisuaren musika nabarmendu beharra dago, bai eta Subatra Mitraren argazkigintza bikaina ere.

Hizlaria: Rubén Campos jauna, Madrileko Kluba izeneko erakundekoa.

ZINEMA

Leihatilan, ohiko ordutegian.

Prezioa: 3 euro.

 

The Cove (Kala), dokumental hoberenari Oskarra eta Sundance Zinemaldiaren azken edizioko publikoaren saria irabazi dituen filmea, AMSTEL Surfilm Festibalean estreinatuko da.

Filma ekainak 9-an asteazkena aurkeztuko da Donostiako Principe zine-aretoetan gaueko 22:00etan. Bitartean Japoniako talde kontserbadorek filmea Japonian debekatzea lortu dute aste honetan bertan.

Dokumentala, Ric O'Barry izurde-trebatzaile-ohia buru duen aktibista-talde batek Japoniako Taijii herrian egindako espioitza-lan arriskutsuaren berri ematen digu. Bertan, izurde-hilketa krudelei buruz egin zuten ikerketa erakusten digute. Richard O’Barry-k, Louis Psihoyos zinegilearen eta Ocean Preservation Society-ren laguntzaz, indarrak bateratu zituzten ekialdeko paraje urrun horretan ezkutatzen den ingurumen arloko errealitate gogorra erakusteko.

Filmak agerian uzten du akatutako izurdeen kopurua, Antartidan hildako baleen kopurua baino handiagoa dela eta 23.000 izurde eta marsopak hiltzen direla urtero Japonian. Izurdeak migrazio-garaian ari direla kala gorde batean inguratu eta estutzen dira bertan arrantzontzi txikietatik ezten-hagekin eta aiztoz amasa akabatzeko.

Dokumentalaren urpeko sekuentziak ezkutuan filmatu ziren 2007an arroken artean mozorrotutako definizio handiko mikrofonoak eta kamarak erabiliz.

Azken buruan, ikerketa-kazetaritza, ekoabentura eta irudi miresgarriak uztartzen dituen lan itxaropentsu baten aurrean gaude.

Filmaren web-orri ofiziala

Elkarrizketa: Richard O’Barry (ingelesez)

Ekainaren 8an 19:30etan, Bilboko Hika Ateneoan (Ibeniko kaia 1) Peter Brooks-ek zuzendutako Meetings with Remarkable Men (Gizon nabarmenei bidera ateratzen) filma ikusteko parada izango dugu.

1979an Afganisten filmatutako (dantzen eszenak salbu) eta Gurdjieff pentsalari ospetsuaren memorietan oinarria duen film honek maisu mistiko horren bilaketa espiritualaren lehenengo urteen berri ematen digu, nerabezaroan hasi eta Sarmoung-eko anaiarte mistiko sufiko iniziazioan amaituz.

Joateko aukera ez dutenentzat horra hor esteka hauek (AVI, 530 Mb):

http://rapidshare.com/files/130934814/EncuentrosHombresNotables_subt_esp.part1.rar
http://rapidshare.com/files/130939696/EncuentrosHombresNotables_subt_esp.part2.rar
http://rapidshare.com/files/130944714/EncuentrosHombresNotables_subt_esp.part3.rar
http://rapidshare.com/files/130949161/EncuentrosHombresNotables_subt_esp.part4.rar
http://rapidshare.com/files/131036658/EncuentrosHombresNotables_subt_esp.part5.rar
http://rapidshare.com/files/131037697/EncuentrosHombresNotables_subt_esp.part6.rar

ZOOO SOINUA zine-emanaldiko bi saioak ekainaren 2an eta 3an izango dira Gasteizko Foru Aldundiaren agiritegian 19:00etan

ZoOo-soinua izeneko zinema egitarau honek hizkuntzaren eta animalien komunikazioaren alorrak zeharkatzen dituzten pelikula dokumentari eta artistikoak biltzen ditu. Badira hizkuntza jaiogabeak, ikasi beharrekoak edo gizakiaren kasuan bezala bien arteko nahasketan oinarritutakoak. Soilik laguntza teknikoarekin jaso ditzazkegun zeinuak ere badaude, baita bere testuingurua ulertzen ez badugu igarkizun modura gelditzen diren mezuak ere. Eta askotan ez gara hortarako gai, eta gurutzatu ezin dugun muga batera iristen gara. Horregatik askotan zientzia linguistikoek eta etiologikoek, eremu etikoari, lurraldekoari edo politikoari dagozkien galderen bidez egiten dute topo. Zinema egitarau honetan bezala.

I.- Zeinuak eta gorputzen idazkera
Emanaldi honek, besteak beste erleen dantzari buruzko lehen pelikula, ikusizko nahiz entzunezko mezuen estrukturei edo mugimenduen mezuei eta hauen oharpenei buruzko filmak biltzen ditu. Azkenik, dena grabaturiko oihan baten imaginazio artistikora mugatzen da edo gizaki-hegazti mimetismo batean bihurtzen da.
Iraupena: 60 m

Marcus Coates
Dawn Chorus, Erresuma Batua 2005
15 m

Karl von Frisch
Sprache der Bienen // Lenguaje de abejas, Alemania 1926
8 m

Hermann Kalkofen
Signalverhalten und Signalstrukturen // Acciones señalizadoras y estructuras señalizadoras, Alemania 1963-80
11 m

Jean Painlevé
Ecriture du mouvement, Frantzia 1947
10 m

Wolfgang Heinrich & Klaus Dornfeldt
Elektroortung und – Kommu­nikation beim Tapirfisch // Sonar electrico y comunicacón del pez elefante, Alemania 1986
9  m

Karl Lemieux & Francisco López
Mamori, Canada/ España 2010
8 m

II.- Ahoskera eta honen basati izaerarako itzulera
Bigarren emanaldi hau osatzen duten pelikulek hizkuntza batek munduan indarrez sartu edo ateratzeko duen ahalbidea ikertzeko aukera eskaintzen du. Azkenean animaliarenganako edo gizakiarenganako hurbilketa linguistikoak antzekoak dira eta hitzkuntzaren galerak zanpatzen dugun zolaren hauskortasuna azalera dezake.
Iraupena: 80 m

Jane Goodall & Peter Marler
Vocalizations of Wild Chimpanzees, EEUU 1971
40 m

Karl Lemieux & Francisco López
Mamori, Canada/ España 2010
8 m

Luke Fowler
Bogman Palmjaguar, Reino Unido 2007
30 m

Datorren maiatzaren 8an, larunbatean, 20:00etan Ondategiko Zigoitia Aretoan, Cossa Nova taldeak ikus-entzunezko kontzertua emango du Zinea eta musika izenpean azken hilabeteotan Zigoitia udalerrian gauzatu den zine-zikloari amaiera emateko.

Cossa Nova taldearen proposamen berriaren izenburua hauxe da: “Zinemako musikak begiei zor diena”; programa honekin omenaldia egin nahi dio zinemari musika-talde arabarrak, memoria zinematografiko kolektiboarekin loturiko musika-konposizioen aukeraketa heterodoxo baten bidez.

Programa honek ez du helburu zinemako abesti onenen bilduma antologikoa egitea, baizik eta zeluloide-ametsen mende honetan musikak eta zinemak bat eginik landu dituzten notak, emozioz eta zirraraz beteriko zenbait nota galdu, berreskuratzea.

132 ordu duzu euro bateko zine-sarrera erosteko 

   City Deal enpresa berriak promozio bat aurkeztu berri du Cineasa zine-aretoetan erabiltzeko. Horri esker aukera izango dugu zinemara joateko euro bakar bat ordainduta. Gainera, preziotik aparte eskaintza malgua da benetan erabilgarritasunari dagokionez. Izan ere, euro bateko sarrerak horrelakoetan erabil daitezke:

• Edozein egunetan 2010eko irailaren 31 arte.
• Edozein film ikusteko
• Cineasa kateko edozein zine-aretotan

Hori bai, pertsona bakoitzak, teorian behintzat, sarrera bat baino ezin du erosi eta eskuragarri dauden sarreren kopurua mugatua da. Tamalez, Euskal Herriaren kasuan Bilbon baino ez dugu Cineasa aretorik.

Nola erosi: Sakatu hemen eskaintza honi heltzeko.

Rubén Darío-ren "A Margarita Debayle" poeman oinarrituta, hitzik ez baina musika eta poesiaz beteriko kontakizun honek izar bat harrapatu nahi duen printzesa gazte baten abenturen berri ematen digu, ausardiaren balioa eta gure ametsak lortzeko ahalegin beharra goraipatuz.

Maragarita-k lehiakide izango ditu bere kategorian honako lan hauek: Alma, Rodrigo Blass-ena, La Dama y la Muerte, Javier Recio Gracia-rena eta Tachaan, Carlos del Olmo, Miguel Ángel Bellot eta Rafael Cano-rena.

XX. mende hasieran gaude. Antzerki zahar batean, auskalo non.
Giroa tabako ke adarrek hartuta. Jendea edanean, algaraka eta jolasean.
Eta, fondoan, eskenatoki txiki batean, bi musikari
betiko melodiak jotzen.
Urteak daramatzate lantegi horretan. Baina dagoeneko inork ez die entzuten.
Dagoeneko inork ez du bakarrik entzun nahi.
Orain jendeak ikusi egin nahi du…

Antzezleak: Juan José Ochoa (pianoa), Laïla Barnat (pianoa,bibolina, flauta eta ahotsa)
Filma: City Lights, (1931)
Zuzendaria: Charles Chaplin
Jatorrizko musika: Juan José Ochoa
Musika hautaketa: Laïla Barnat
Gidoi-egilea: Juan José Ochoa
Komunikazio eta aholkularitza: Gloria F. Vilches, Sonia García Lopez
Diseinua: Julián González

Jamelia taldeak Hiriko Argiak bizian izeneko ikuskizun musikala aurkeztuko du larunbat honetan 20:00etan Ondategiko Zigoitia aretoan, Laïla Barnat-en, piano-jole, flautista eta kantaria, eta Juan José Ochoa piano-jole eta aktorearen musikaren eskutik.  Eta ikuskizunari oinarria emanez Charles Chaplin-ek idatzi, zuzendu eta antzeztutako City Lights filma izango dugu.

Jakina da zinemagintzaren hasierako hamarkadetan barietate‑areto txikietako musikariek filmen proiekzioak alaitzen zituztela euren errepertorioetako piezak interpretatuz, klasikoak batzuetan, herrikoiak beste batzutan eta, ez gutxitan, bat-batean asmatuz ere.

Bada, orduko saio horien xarma bizi nahian, Jamelia osatzen duten bi musikariok lanean jarri ziren garai horretarako giroa berpizteko asmoz.

Chaplin-en City Lights filma aukeratu zuten asmo horrekin. Kantu herrikoiak, partitura klasikoak eta zine ixilerako konposatutako obrak biltzeaz gain musika berria ere konposatu zuten. Bion artean sasoi hartako orkestra txikiak birsortu behar zuten euren trebeziez baliatuz: pianoa (bi edo lau eskutan), bibolina, eta flauta jotzen, bai eta eta kantuan arituz ere.

Agerraldi bakoitzaren beharrei hobeto egokitzen ziztaizkien piezak aukeratu eta “collage” musikal ederra taiutu zuten. Euren asmoa ez zen filma besterik gabe musikaz betetzea, filmaren poesia, umorea eta drama musikaren bitartez nabarmentzea baizik.

Prozesu horretan batzuetan harritu ere harritu ziren oso musika egokiak topatu zituztenean. Egia esan, eszena horietarako propio asmatuta ematen zuten doinu batzuk. Beste batzuetan, ostera, musikak ñabardura berriak ekartzen zizkion ezustean jatorrizko lanari.

Haien musikaren animak bizitza nabarragoa ematen zien filmaren irudiei, soka-dantzariek euren txontxongiloei bizitza ematen dien moduan. Argi ixilen zuribeltza melodien soinuez koloreztatzen zen, ahantzitako garai bateko sentsazioak eguneratuz. Mende hasierako urte haietan sentituko zuten magia berriz ere bizitzeko bidea irekita zegoen.

Horrela, ”Hiriko argiak bizian” antzerki eta musikazko ikuskizunak aukera paregabea eskaintzen digu zinemagintzaren maisulan hau berreskuratzeko, bertan irudien sentsibilitateak bat egiten duela musika biziaren emozioarekin, ikusleak bere sentzumen guztiaz gozatzeaz gain, zinema hasieran bezala bizitzeko parada duela.

Paul Urquijo Alijo zinemagile gasteiztarrak bere hurrengo film laburrerako kastina iragarri berri du. Aukeraketa datorren ostegunean, urtarrilaren 21ean, egingo da 10:00 eta 20:00 bitartean Gasteizko Mendizabala institutuko gimnasialekuan (Lasarte errepidean).

Hona hemen bilatzen ari diren pertsonen ezaugarriak:

- GIZON EDO EMAKUME BAT, oso altua eta oso mehea.
- GIZON BAT, 70 urtetik gorakoa.
- GIZON BAT, 40-50 urte bitartekoa.
- EMAKUME BAT, 40-50 urte bitartekoa.
- NESKA BAT, 18-30 urte bitartekoa.
- UME BAT, 8-12 urte bitartekoa.
- NESKATO BAT, 14-16 urte bitartekoa. (figurazioa)
- JENDEA, 70 urtetik gorakoa (figurazioa)

Xehetasun gehiago edo parte hartu nahi baduzu baieztatu zure asistentzia lotura honetan.

Paul-en lanak ikusteko aukera izan ez duzuontzat bere bi lan borobilenak uzten dizkizuet:Iltzeak (2006) minutu bateko animazio-film laburra, Kultura lehiaketan eta Lekeitioko Zinema eta Bideo Jaialdian sarituta, eta, El pez Plomo, Zinemastean publikoaren saria eskuratu zuena.

Badaukagu dagoeneko ikusgai Notodofilmfest online-ko zinemaldiaren areto birtualean Malkoak eta izeneko film laburra, Ortzi Acosta eta Beñat Fontaneda zuzendari gasteiztarren azken lana.

Oraingo honetan Almudena Cid aukeratu dute filmearen protagonistarena egiteko. Izan ere,  jatorra eta gimnasta aparta izateaz gain, Almudenak badu kamaren aurrean azaltzeko doaia ere. Film honetan, eginkizun zaila badu ere, ederto aritzen da hurbileko plano bakar batean animo-egoera bihurrituak adieraziz.

Dudarik ez, pisten gainean jorratutako adorea eta eskuratutako segurtasuna lagungarri du oraingo lanetan ere gimnasta-ohiak. Tapiza utzi eta gero, telebistara hurbildu (Circus, El hormiguero,...)  eta gustura sentitu edo, antzezten ikasteari ekin zion gasteiztarrak. Une honetan, oker ez banago,  Corazza interpretazio-eskolan ari da.

Sentimenduak adierazteko moduei buelta eman eta horrek pantailan duen eragina ikusi nahi zuten zuzendariek film honen bitartez. Burutazio horretan oinarritu da laburmetraia. Dena den, hemen ez da amaitu istorio honen bidea. Datorren astean bigarren zatia ikusi ahal izango dugu, Malkoak eta irriak izenekoa.

Niri ironia horrek Juan de Dios Peza idazlearen poema bat ekarri dit gogora, "Reír llorando" hain zuzen ere:

¡Ay! ¡Cuántas veces al reír se llora!
¡Nadie en lo alegre de la risa fíe,
porque en los seres que el dolor devora,
el alma gime cuando el rostro ríe!

Si se muere la fe, si huye la calma,
si sólo abrojos nuestra planta pisa,
lanza a la faz la tempestad del alma,
un relámpago triste: la sonrisa.

El carnaval del mundo engaña tanto,
que las vidas son breves mascaradas;
aquí aprendemos a reír con llanto
y también a llorar con carcajadas.