Bilbok mendi eta abenturako zinerik onena jasoko du Mendi Zinemaldiaren 5. edizioan

Ikusgarritasuna, zailtasuna, arriskua eta konpromisoa, den-dena mendian girotuta: horiek dira Mendi Film Festival zinemaldiaren osagai eta bereizgarri nagusiak. Bilbok lehen aldiz hartuko du jaialdia, abenduaren 14tik 23ra, eta bertan elkartuko dira mendiko zinemagintzako titulurik nabarmenenak; normalean zinema-areto komertzialetan proiektatu ez arren, gero eta zale gehiago dituen modalitate horretako harribitxirik ederrenak.

MENDI FILM FESTIVAL zinemaldiak (http://www.mendifilmfestival.com/) mendian girotutako ekintzei eta muturreko kirolei buruzko nazioarteko titulu onenen hautaketa ekarriko du Bizkaiko hiriburura, baina horrez gain, jarduera paralelo ugari ere eskainiko ditu, besteren artean Alde Zaharreko kaleetan, Gran Vian edota itsasadarreko uretan izango diren kaleko ekintza ikusgarriak.

Bilbok lehen aldiz hartuko du jaialdia, aurreko lau edizioak Gasteizen izan ondoren. Bost urteko ibilbidean, zinemaldia sendotuz  joan da, mendiko zinemagintzaren arloan entzutetsuenetako bat bihurtzeraino. Horren adierazle, International Alliance For Mountain Film (IAMF) aliantzan sartu da aurten Mendi Film Festival.

IAMF duela 12 urte sortu zen, mendiko zinemagintza sustatzeko, eta bertan biltzen dira Europa, Asia, Ipar eta Hego Amerikako 17 herrialdetan antolatzen diren mendiko 20 zinemaldi garrantzitsuenak.  Era berean, ikusleen erantzuna ere nabarmen hazi da urtetik urtera orain arte Arabako hiriburuan egin diren lau edizioetan. Iazko edizioan, esaterako, 2008ko lehenbiziko MENDI FILM FESTIVALean bildutakoak halako bi izan ziren ikus-entzuleak.

Juan Félix Madariaga, Bilbao Ekintzako zuzendaria; Juanjo San Sebastián Kutxabankekoa, Jabier Baraiazarra, MENDIko zuzendaria eta Gonzalo Olabarria, Bizkaiko Foru Aldundiko Kultura zuzendaria

Nazioarteko ospe handiko zuzendariak

Zinemaldiaren asmoa eta ahalegina da era guztietako ikus-entzuleak erakartzea: zinemazaleak eta adituak (ez alferrik mendiko zinemagintzako munduko zuzendari onenetako batzuen tituluak proiektatuko dira Bilbon, besteak beste Fulvio Mariani, Pavol Barabas, Alastair Lee, Anson Fogel edo Jordi Canygueralen lanak), eta, nola ez, mendia eta arriskuko kirolak maite dituzten guzti-guztiak. Halaxe da, zirrara eta emozio biziak maite dituztenek izango dute non gozatu eta adrenalina askatu; izan ere, jaialdiak aukera bakarra eta paregabea eskaintzen du mendian girotutako muturreko kirolen filmaketa ikusgarriak pantaila handian ikusteko; alpinismoko eta eskaladako jarduerez gain, eski, base-jauzi, ur bizietako piraguismo, Mountain Bike eta beste hainbat jardueren inguruko ikus-entzunezko harrigarriak ederresteko.

Hamabi herrialdetako berrogeita hamar titulu aurkeztu dira lehiaketara: 16 lan AEBetakoak dira, bederatzi Euskal Herrikoak, zortzi Frantziakoak, lau Kataluniakoak eta hiru Erresuma Batukoak.  Suitza eta Italiatik bi film aurkeztu dira, eta Polonia, Eslovenia, Eslovakia, Kanada, Brasil eta Alemaniatik, bana. Euskal Herriko dokumental horien artean, gure mendizale ezagunenetako batzuen esperientziak ikusteko aukera izango da, besteren artean Pou anaien eskaladak, Alex Txikonenak edo Edurne Pasabanenak. Aipatutako mendizale horiek, gainera, Bilbon izango dira beren lanak aurkezten.

Mireille Chiocca frantziarra izango da film irabazleak erabakiko dituen epaimahaiaren buru. Eskiko probak antolatzen eskarmentu handia pilatu ondoren, 1984an Autranseko Mendi eta Abentura Zinemaldia (Frantzia) abiarazi zuen Chioccak, eta jaialdi horren zuzendari izan da 29 urtetan. Urteotan guztiotan aholkulari izan da beste hainbat jaialditan, eta duela zortzi urtetik hona International Alliance for Mountain Film erakundearen zuzendaria da. Hauek izango dira beste lau epaimahaikideak: Barbara Destefanis (ikus-entzunezko lengoaian aditua eta Bartzelonako BCN Sports Film Festival jaialdiaren arduraduna); Iñaki Gauna (klaketa.net blogaren egilea eta Zigoitiko Nomadak zineklubaren arduraduna); Javier Alonso (Espainiako Federazioko Goi-mendiko taldearen Ohorezko kidea eta EHUko Letren Fakultateko dekano-ordea); eta Joni Cooper (zinema ekoizlea, hainbat jaialdiren kudeatzailea eta gaur egun Banffeko Mendi Zinemaldiaren programazio-arduraduna).

Epaimahaiak sari hauek emango ditu: Film onenaren Sari Nagusia, 3.500 €-koa; Mendiko film onenaren saria eta Mendiko kiroletako film onenaren saria (bi-biak 1.500 €-koak); Mendia-ingurumena-ekologia saria (1.200 €); Fotografia onenaren saria (1.200 €); Epaimahaiaren saria (1.200 €); Euskarazko film onenaren saria (1.000 €); eta Film labur onenaren saria (800 €).  Ikus-entzuleen saria ere emango da, 600 €-koa.

Estrenaldiak

Mendi Film Festival mugarri eta erreferentzia bihurtu da: urterik urte mundu mailako, Europako eta Espainiako estreinaldi gero eta gehiago egiten da Mendi-n. Mundu mailako estreinaldien artean nabarmentzekoak izango dira, esaterako, Alex Txikon eta Carlos Suárez protagonista dituen “Bajo Cero” filma, eta Pablo Irabururen “Rope Up”. Gogora dezagun, “Pura Vida” film sarituaren zuzendarietako bat dela Iraburu. Estatu Batuetatik eta Erresuma Batutik heldutako film bikain ugari, berriz, lehen aldiz estreinatuko dira Europan. Ez galtzeko moduko hitzordua izango da, hortaz, Bizkaiko hiriburukoa.

Bajo Cero, Egoi Markaida zinegilearen azken filma

Hamar egun bete film eta ekitaldi izango dira MENDI Zinemaldian, abenduaren 14tik 23ra, egunean bi saio lau eszenatokitan: Euskalduna Jauregian, BBK aretoan, Alhondigan eta Bizkaia Aretoan (EHU). Jaialdiaren egitaraua ez da mugatuko, ordea, aretoetan filmak proiektatzera. Ikus-entzunezkoez gain, izango dira beste hainbat eta hainbat jarduera paralelo ere.

Ekintza ikusgarriak Bilboko kaleetan

Esaterako, zinemaldia hasi aurreko astean, slackline show pare bat izango dira Alde Zaharreko kaleetan eta Abandoibarran, itsasadarreko uren gainean. Tenkatutako soka baten gainean amildegi itzelak gurutzatzea eta orekari eustea da jarduera horren funtsa; 1980ko hamarkadan, Yosemite ibarrean (Kalifornia) jaio zen modalitate hori, eta oraingoan Bilboko kaleetara iritsiko zaigu. Hurrengo asteburuan, zinemaldia ixtearekin bat, Antoine Le Menestrel frantsesak pare bat ikuskizun eskainiko ditu, erdi antzerki erdi dantza, Alde Zaharreko eta Gran Viako fatxadetan.

Jarduera paraleloen egitarauan izango da besterik ere: lehiaketatik kanpoko hainbat film; Santi Yaniz argazkilari entzutetsuaren argazki panoramikoen erakusketa; mendiko argazkilaritzari eta zinemagintzari buruzko lantegiak Yanizen beraren eta ikus-entzunezko errealizadoreen eskutik; paisaia lehengoratzeko ekimen bat: pago, haritz, urki eta bertako beste hainbat espezieren landaketa Pagasarri inguruan; eta Pagasarriko ohiko ibilaldi jendetsua. Izan ere, mendia lokarri izanik, Pagasarriko martxaren XXII. edizioak bat egingo du aurten  MENDIrekin.

Filmak abenduaren 14tik 22ra emango dira, egunean bi emanaldi, 16:00etan eta 19:00etan, 5 eta 7 euroko prezioan, hurrenez hurren. BBK edo Kulturtick txartelak dituztenek, berriz, %25eko beherapena izango dute. Saio guztietarako abonua ateratzeko aukera ere izango da, 68 eurotan, eta kasu honetan beherapena %15ekoa izango da aipatutako txartelak dituztenentzat. Abenduaren 23an saio bereziak izango dira saritutako filmekin, 16:00etatik 18:30era eta 19:00etatik 22:00etara, BBK Aretoan.

Mendi Zinemaldiak abenduaren 14an zabalduko ditu ateak. Euskalduna Jauregian izango da, arratsaldeko 19:30ean. Zinemaldiaren aurkezpenean lehiaketako bi film proiektatuko dira eta beste bat lehiaketatik kanpo. Lehiaketara aurkeztuko direnen artean, “Autana, first accent in the lost world” filma izango da:  Leo Houlding eskalatzaileak Amazoniaren bihotzean eginiko eskalada zirraragarria, Alastair Lee zinemagileak 55 minutura errenditua.

I believe I can fly

Eta bestea, “Bajo Cero”, Egoi Markaida zuzendari euskaldunarena: 20 minutuko erdi-metraia, 2012an egina hori ere, Alex Txikon eta Carlos Suarezek Gasherbrum I mendian, hiru espediziokide desagertu ondoren eginiko hausnarketak biltzen dituena. Zabalpeneko saio hori ixteko, goi-mendian eginiko lehen film dokumentala jotzen dena emango da, “Cervino” labur italiarra, bederatzi minutukoa eta egile ezezagunekoa. Filmean, hiru alpinistak Cervino edo Matterhorn mendiaren Suitzako aurpegian eginiko eskalada laburtzen da. Filma mutua da berez, baina Mendi-ko emanaldia Miguel Salvador jazzeko gitarrista bilbotarrak lagunduko du musikaz, zuzeneko saioan.

MENDI Film Festival duela lau urte sortu zen Eduardo Martínezen eta Jabier Baraiazarraren eskutik. Martínez zinemaldiaren presidentea da egun eta Baraiazarra, zuzendaria. Bi-biek hainbat eta hainbat dokumental egin dituzte hogeita hamar urtean mundu zabalean mendiz mendi eginiko ibilbide alpinoan, batez ere EITBrako eta TVErako. Espainiako telebistarako eginiko lanen artean nabarmentzekoak dira ‘Al filo de lo imposible’ saioarekin eginiko kolaborazioak. Lan horien artean azpimarragarria da, halaber, ‘7 pareta, zazpi kontinente’ saila. Ikus-entzunezkoen sorta horren eskutik ikusleek aukera izan dute Iker eta Eneko Pou anaiek AEB, Espainia, Madagaskar, Australia, Pakistan, Argentina eta Antartikako horma esanguratsuenetako batzuetan eginiko eskaladez gozatzeko.